Pakket AAN TAFEL: activiteiten in de klas over eten en snoepen, geslaagde kinderboekenweek op school

werkbladen, verhalen, gedichten, liedjes, moppen, spelletjes, prentenboeken

Gezonde voeding en de schijf van vijf

Ja patat, pizza, prei en paprika, ei, een kopje thee. Ja, elke dag moet je natuurlijk eten. En om gezond te blijven, moet je niet iedere dag hetzelfde eten. Elke dag moet je proberen uit alle vakjes iets te eten en te drinken. Nee, je hoeft niet alles in een keer te eten. Je eet drie keer per dag: 's Morgens voor je naar school gaat, dan eet je vaak een boterham met kaas of jam en drink je een kop melk of thee. Tussen de middag eet je vaak ook weer boterhammen en drink je wat en 's avonds eet je bijvoorbeeld spaghetti met gehaktballetjes en broccoli. Tussen de maaltijden door mag je ook best wat eten. Op school eet je misschien om tien uur wel een krentenbol of een appel. En als je 's middags uit school komt, eet je ook nog wel een klein beetje. Snoep en chips mag je natuurlijk best wel eten. Maar niet te veel, want dat heb je echt niet nodig. Het is niet goed om tussen door heel veel te eten. Daar word je dik van en dat is niet gezond. Is je maag leeg en heeft je lichaam voedsel nodig. Of het nou brood, pap, fruit of een glas melk is, een ontbijt geeft energie. Bewegen is goed voor je hart, longen, spieren en gewrichten. Als je veel beweegt, blijf je lekker fit. Eten en bewegen zijn ook goed voor je hersenen. Met een gevulde maag kun je beter rekenen. Als je lekker fit wil blijven is het hartstikke belangrijk, dat je gevarieerd eet. D.w.z.: niet elke dag hetzelfde. Maar hoe doe je dat? Stel, dat je dol bent op hagelslag en je doet d'r elke dag een hele berg van op je boterham. Toch zou het ook kunnen, dat je eigenlijk nog wel andere dingen lekker vindt. Je zou eens kunnen kijken of je d'r wat variatie in kan brengen. Floyd gaat vanavond koken. Hij heeft van te voren een lijstje gemaakt met wat hij daarvoor nodig heeft. Een goede kok zorgt ervoor, dat het eten wat hij op tafel zet gezond is. En dat betekent: niet te zoet, niet te vet en van alles wat. Vooral groente en fruit zijn superbelangrijk. Daar zitten heel veel voedingsstoffen en vitamines in die je nodig hebt om lekker fit te blijven. Floyd probeert graag nieuwe recepten uit. Zo zorgt hij ervoor, dat ze niet iedere dag hetzelfde eten. Hij heeft besloten om pasta te maken met stukjes vlees, een sausje en komkommer. Maar zo krijgt hij stoffen binnen die je beschermen tegen ziektes, die je nodig hebt om te kunnen rennen en spelen en stoffen die je nodig hebt om te groeien. Gezond eten betekent met gezond verstand bewuste keuzes maken. Gebruik daarbij de 5 regels van de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum. 1. Eet gevarieerd. 2. Eet niet te veel en beweeg. 3. Gebruik minder verzadigd vet. 4. Eet volop groente, fruit en brood 5. Ga veilig met voedsel om. De 5 vakken geven aan hoe je variatie aanbrengt. Gebruik daarbij de aanbevolen hoeveelheden als richtlijn. Verschillende voedingsstoffen Elk voedingsmiddel bevat verschillende voedingsstoffen in wisselende hoeveelheden. Door gevarieerd te eten, is de kans het grootst dat het lichaam voldoende van alle voedingsstoffen krijgt. Eten uit alle vakken van de Schijf van Vijf, zorgt voor een gezonde basis. Dat betekent: een ruime hoeveelheid brood, aardappelen, rijst, pasta, peulvruchten, groente en fruit en twee keer per week vis. Dit wordt aangevuld met zuivel en vlees, eieren of vleesvervangers en margarine of bak- en braadproducten. Verder is voldoende vocht belangrijk. Gezond eten levert de voedingsstoffen die nodig zijn om het lichaam gezond te houden. Het vormt samen met voldoende bewegen de basis voor een gezond gewicht. Dat zorgt weer voor een kleinere kans op chronische ziekten, zoals hart- en vaatziekten, diabetes en een aantal vormen van kanker. Extra's Voedingsmiddelen zoals sauzen, snacks, koek, snoep en gebak zijn niet opgenomen in de Schijf van Vijf. Dit is omdat deze producten al snel voor te veel calorieën zorgen. Bovendien zijn ze minder belangrijk voor het leveren van voedingsstoffen. We noemen deze producten dan ook 'extra's'. Gezond eten betekent dan ook: niet te veel van alles buiten de Schijf van Vijf. Regels Schijf van Vijf De 5 regels geven aan waar gezonde voeding om draait. Dit zijn de belangrijkste aandachtspunten. 1. Eet gevarieerd Er is niet één voedingsmiddel dat alle voedingsstoffen in voldoende mate heeft. Wie gevarieerd eet, krijgt alle stoffen binnen die nodig zijn. Bovendien wordt het risico op het binnenkrijgen van eventueel aanwezige ongezonde stoffen gespreid.Zorg dus voor een gevarieerd dieet. 2. Niet te veel en beweeg Om op een gezond gewicht te blijven, is het belangrijk gevarieerd en gezond te eten met niet te veel calorieën en veel te bewegen. Een gezond lichaamsgewicht verkleint de kans op chronische ziekten. Iemand met een te hoog gewicht heeft meer kans op hart- en vaatziekten, diabetes en bepaalde vormen van kanker. Niet te veel eten betekent ook zuinig zijn met zout en matig met alcohol. 3. Minder verzadigd vet Door het gebruik van verzadigd vet te beperken wordt de kans op hart- en vaatziekten kleiner. Vet is wel nodig als bron van onverzadigde vetzuren, vitamine A, D en E en energie. Kies daarom voor grotendeels onverzadigde vetten, zoals halvarine, plantaardige oliën en vloeibaar bak- en braadvet. Het eten van twee keer vis per week (waarvan ten minste één keer per week vette vis) is van belang vanwege de gezonde visvetzuren. 4. Veel groente, fruit en brood Een gezond dieet bevat ruime porties groente, fruit en brood. Groente, fruit en brood zijn vezelrijke voedingsmiddelen die in verhouding tot hun volume en gewicht weinig calorieën en veel voedingsstoffen leveren. Er wordt dus niet snel te veel van gegeten. Dit is belangrijk voor mensen die letten op hun gewicht. Bovendien verlaagt een ruime consumptie van groente en fruit het risico op chronische ziekten. 5. Veilig In voedsel kunnen ongezonde stoffen en bacteriën voorkomen. Ons voedsel is nog nooit zo veilig geweest, maar honderd procent veilig voedsel bestaat niet. Thuis zijn consumenten zelf verantwoordelijk voor de veiligheid. Met het nemen van een aantal eenvoudige maatregelen kan besmetting en ziekte, bijvoorbeeld het risico van een voedselinfectie of -vergiftiging, worden verkleind of voorkomen. Vakken Schijf van Vijf Om gezond te eten, is het belangrijk te variëren. U kunt goed variëren met behulp van de vijf vakken van de Schijf van Vijf. In de vakken van de Schijf van Vijf staan de groepen voedingsmiddelen die samen de basis vormen voor een gezonde voeding, omdat ze rijk zijn aan voedingsstoffen. De hoeveelheden die uit de verschillende groepen worden aanbevolen, zijn afhankelijk van geslacht en leeftijd. De producten die in de afbeelding zijn weergegeven, staan symbool voor de groepen vergelijkbare producten. Het stukje rundvlees staat symbool voor de hele groep vergelijkbare producten 'vlees'. De vakken groente, fruit en brood van de Schijf van Vijf zijn groter afgebeeld dan de andere. Het is aan te raden uit deze vakken ruime porties te kiezen. Want deze voedingsmiddelen bevatten in verhouding tot hun volume en gewicht veel voedingsstoffen en weinig calorieën. Vul de voeding verder aan met producten uit de andere vakken. Door gevarieerd te kiezen uit alle vijf vakken wordt de basis gelegd voor een gezond dagmenu. 1. Groente en fruit Belangrijk vanwege: vitamines, zoals vitamine C en foliumzuur, mineralen zoals kalium, vezels en bioactieve stoffen. 2. Brood, (ontbijt)granen, aardappelen, rijst, pasta en peulvruchten Belangrijk vanwege: koolhydraten, eiwit, vezels, B-vitamines en mineralen zoals ijzer. 3. Zuivel, vlees(waren), vis, ei en vleesvervangers Belangrijk vanwege: eiwit, mineralen zoals ijzer en calcium, B-vitamines en visvetzuren. 4. Vetten en olie Belangrijk vanwege: vitamine A, D en E en essentiële vetzuren. 5. Dranken Belangrijk vanwege: water. Snoep, koek en sauzen: 'extra's' Naast de voedingsmiddelen in de Schijf van Vijf zijn er andere voedingsmiddelen zoals sauzen, snacks, koek, snoep en gebak. Deze producten zijn minder belangrijk voor het leveren van voedingsstoffen. Daarom staan ze niet in de Schijf van Vijf en noemen we ze 'extra's'. Ze leveren vaak wel veel calorieën in de vorm van vet en/of toegevoegde suikers. Hoeveel ervan gegeten kan worden, hangt af van hoeveel calorieën ze per portie leveren. Gebruik van deze voedingsmiddelen niet te veel, zodat het gewicht gezond blijft. Als je wilt afvallen of vermageren, moety je zulke extra's niet nemen. Gezond kiezen per vak In hoeverre het eetpatroon gezond is, is ook afhankelijk van de keuzes bínnen de verschillende groepen vergelijkbare producten. Om het gemakkelijker te maken goed te kiezen, heeft het Voedingscentrum een keuzetabel gemaakt. Hierin zijn voedingsmiddelen ingedeeld in drie categorieën, 'bij voorkeur', 'middenweg' en 'bij uitzondering'. Deze categorieën geven een indicatie voor het gebruik van de voedingsmiddelen. Als u veel kiest uit de categorie ‘bij voorkeur’, dan is er ook ruimte om eens uit 'bij uitzondering' te kiezen. Het gaat erom dat er een goede balans is tussen gezonde en minder gezonde keuzes.

Ja patat, pizza, prei en paprika, ei, een kopje thee.
Ja, elke dag moet je natuurlijk eten.
En om gezond te blijven, moet je niet iedere dag hetzelfde eten.
Elke dag moet je proberen uit alle vakjes iets te eten en te drinken.
Nee, je hoeft niet alles in een keer te eten.
Je eet drie keer per dag: 's Morgens voor je naar school gaat, dan eet je vaak een boterham met kaas of jam en drink je een kop melk of thee.
Tussen de middag eet je vaak ook weer boterhammen en drink je wat en 's avonds eet je bijvoorbeeld spaghetti met gehaktballetjes en broccoli.
Tussen de maaltijden door mag je ook best wat eten.
Op school eet je misschien om tien uur wel een krentenbol of een appel.
En als je 's middags uit school komt, eet je ook nog wel een klein beetje.
Snoep en chips mag je natuurlijk best wel eten.
Maar niet te veel, want dat heb je echt niet nodig.
Het is niet goed om tussen door heel veel te eten.
Daar word je dik van en dat is niet gezond.

Is je maag leeg en heeft je lichaam voedsel nodig. Of het nou brood, pap, fruit of een glas melk is, een ontbijt geeft energie.

Bewegen is goed voor je hart, longen, spieren en gewrichten. Als je veel beweegt, blijf je lekker fit.

Eten en bewegen zijn ook goed voor je hersenen. Met een gevulde maag kun je beter rekenen.

Als je lekker fit wil blijven is het hartstikke belangrijk, dat je gevarieerd eet. D.w.z.: niet elke dag hetzelfde. Maar hoe doe je dat? Stel, dat je dol bent op hagelslag en je doet d'r elke dag een hele berg van op je boterham. Toch zou het ook kunnen, dat je eigenlijk nog wel andere dingen lekker vindt. Je zou eens kunnen kijken of je d'r wat variatie in kan brengen.

Floyd gaat vanavond koken. Hij heeft van te voren een lijstje gemaakt met wat hij daarvoor nodig heeft. Een goede kok zorgt ervoor, dat het eten wat hij op tafel zet gezond is. En dat betekent: niet te zoet, niet te vet en van alles wat. Vooral groente en fruit zijn superbelangrijk. Daar zitten heel veel voedingsstoffen en vitamines in die je nodig hebt om lekker fit te blijven.

Floyd probeert graag nieuwe recepten uit. Zo zorgt hij ervoor, dat ze niet iedere dag hetzelfde eten. Hij heeft besloten om pasta te maken met stukjes vlees, een sausje en komkommer. Maar zo krijgt hij stoffen binnen die je beschermen tegen ziektes, die je nodig hebt om te kunnen rennen en spelen en stoffen die je nodig hebt om te groeien.

Gezond eten betekent met gezond verstand bewuste keuzes maken. Gebruik daarbij de 5 regels van de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum.

  1. Eet gevarieerd.
  2. Eet niet te veel en beweeg.
  3. Gebruik minder verzadigd vet.
  4. Eet volop groente, fruit en brood
  5. Ga veilig met voedsel om.

De 5 vakken geven aan hoe je variatie aanbrengt. Gebruik daarbij de aanbevolen hoeveelheden als richtlijn.

Verschillende voedingsstoffen
Elk voedingsmiddel bevat verschillende voedingsstoffen in wisselende hoeveelheden. Door gevarieerd te eten, is de kans het grootst dat het lichaam voldoende van alle voedingsstoffen krijgt. Eten uit alle vakken van de Schijf van Vijf, zorgt voor een gezonde basis. Dat betekent: een ruime hoeveelheid brood, aardappelen, rijst, pasta, peulvruchten, groente en fruit en twee keer per week vis. Dit wordt aangevuld met zuivel en vlees, eieren of vleesvervangers en margarine of bak- en braadproducten. Verder is voldoende vocht belangrijk.

Gezond eten levert de voedingsstoffen die nodig zijn om het lichaam gezond te houden. Het vormt samen met voldoende bewegen de basis voor een gezond gewicht. Dat zorgt weer voor een kleinere kans op chronische ziekten, zoals hart- en vaatziekten, diabetes en een aantal vormen van kanker.

Extra's

Voedingsmiddelen zoals sauzen, snacks, koek, snoep en gebak zijn niet opgenomen in de Schijf van Vijf. Dit is omdat deze producten al snel voor te veel calorieën zorgen. Bovendien zijn ze minder belangrijk voor het leveren van voedingsstoffen. We noemen deze producten dan ook 'extra's'. Gezond eten betekent dan ook: niet te veel van alles buiten de Schijf van Vijf.

 

 


Regels Schijf van Vijf

De 5 regels geven aan waar gezonde voeding om draait. Dit zijn de belangrijkste aandachtspunten.

1. Eet gevarieerd

Er is niet één voedingsmiddel dat alle voedingsstoffen in voldoende mate heeft. Wie gevarieerd eet, krijgt alle stoffen binnen die nodig zijn. Bovendien wordt het risico op het binnenkrijgen van eventueel aanwezige ongezonde stoffen gespreid.Zorg dus voor een gevarieerd dieet.

2. Niet te veel en beweeg

Om op een gezond gewicht te blijven, is het belangrijk gevarieerd en gezond te eten met niet te veel calorieën en veel te bewegen. Een gezond lichaamsgewicht verkleint de kans op chronische ziekten. Iemand met een te hoog gewicht heeft meer kans op hart- en vaatziekten, diabetes en bepaalde vormen van kanker. Niet te veel eten betekent ook zuinig zijn met zout en matig met alcohol.

3. Minder verzadigd vet

Door het gebruik van verzadigd vet te beperken wordt de kans op hart- en vaatziekten kleiner. Vet is wel nodig als bron van onverzadigde vetzuren, vitamine A, D en E en energie. Kies daarom voor grotendeels onverzadigde vetten, zoals halvarine, plantaardige oliën en vloeibaar bak- en braadvet. Het eten van twee keer vis per week (waarvan ten minste één keer per week vette vis) is van belang vanwege de gezonde visvetzuren.

4. Veel groente, fruit en brood

Een gezond dieet bevat ruime porties groente, fruit en brood. Groente, fruit en brood zijn vezelrijke voedingsmiddelen die in verhouding tot hun volume en gewicht weinig calorieën en veel voedingsstoffen leveren. Er wordt dus niet snel te veel van gegeten. Dit is belangrijk voor mensen die letten op hun gewicht. Bovendien verlaagt een ruime consumptie van groente en fruit het risico op chronische ziekten.

5. Veilig

In voedsel kunnen ongezonde stoffen en bacteriën voorkomen. Ons voedsel is nog nooit zo veilig geweest, maar honderd procent veilig voedsel bestaat niet. Thuis zijn consumenten zelf verantwoordelijk voor de veiligheid. Met het nemen van een aantal eenvoudige maatregelen kan besmetting en ziekte, bijvoorbeeld het risico van een voedselinfectie of -vergiftiging, worden verkleind of voorkomen.

 

 

Vakken Schijf van Vijf

Om gezond te eten, is het belangrijk te variëren. U kunt goed variëren met behulp van de vijf vakken van de Schijf van Vijf. In de vakken van de Schijf van Vijf staan de groepen voedingsmiddelen die samen de basis vormen voor een gezonde voeding, omdat ze rijk zijn aan voedingsstoffen. De hoeveelheden die uit de verschillende groepen worden aanbevolen, zijn afhankelijk van geslacht en leeftijd.

De producten die in de afbeelding zijn weergegeven, staan symbool voor de groepen vergelijkbare producten. Het stukje rundvlees staat symbool voor de hele groep vergelijkbare producten 'vlees'. De vakken groente, fruit en brood van de Schijf van Vijf zijn groter afgebeeld dan de andere. Het is aan te raden uit deze vakken ruime porties te kiezen. Want deze voedingsmiddelen bevatten in verhouding tot hun volume en gewicht veel voedingsstoffen en weinig calorieën. Vul de voeding verder aan met producten uit de andere vakken. Door gevarieerd te kiezen uit alle vijf vakken wordt de basis gelegd voor een gezond dagmenu.

1. Groente en fruit

Belangrijk vanwege: vitamines, zoals vitamine C en foliumzuur, mineralen zoals kalium, vezels en bioactieve stoffen.

2. Brood, (ontbijt)granen, aardappelen, rijst, pasta en peulvruchten

Belangrijk vanwege: koolhydraten, eiwit, vezels, B-vitamines en mineralen zoals ijzer.

3. Zuivel, vlees(waren), vis, ei en vleesvervangers

Belangrijk vanwege: eiwit, mineralen zoals ijzer en calcium, B-vitamines en visvetzuren.

4. Vetten en olie

Belangrijk vanwege: vitamine A, D en E en essentiële vetzuren.

5. Dranken

Belangrijk vanwege: water.

Snoep, koek en sauzen: 'extra's'

Naast de voedingsmiddelen in de Schijf van Vijf zijn er andere voedingsmiddelen zoals sauzen, snacks, koek, snoep en gebak. Deze producten zijn minder belangrijk voor het leveren van voedingsstoffen. Daarom staan ze niet in de Schijf van Vijf en noemen we ze 'extra's'. Ze leveren vaak wel veel calorieën in de vorm van vet en/of toegevoegde suikers. Hoeveel ervan gegeten kan worden, hangt af van hoeveel calorieën ze per portie leveren. Gebruik van deze voedingsmiddelen niet te veel, zodat het gewicht gezond blijft. Als je wilt afvallen of vermageren, moety je zulke extra's niet nemen.

Gezond kiezen per vak

In hoeverre het eetpatroon gezond is, is ook afhankelijk van de keuzes bínnen de verschillende groepen vergelijkbare producten. Om het gemakkelijker te maken goed te kiezen, heeft het Voedingscentrum een keuzetabel gemaakt. Hierin zijn voedingsmiddelen ingedeeld in drie categorieën, 'bij voorkeur', 'middenweg' en 'bij uitzondering'. Deze categorieën geven een indicatie voor het gebruik van de voedingsmiddelen. Als u veel kiest uit de categorie ‘bij voorkeur’, dan is er ook ruimte om eens uit 'bij uitzondering' te kiezen. Het gaat erom dat er een goede balans is tussen gezonde en minder gezonde keuzes.

KLIK HIER VOOR HET PAKKET AAN TAFEL