Pakket AAN TAFEL: activiteiten in de klas over eten en snoepen, geslaagde kinderboekenweek op school

werkbladen, verhalen, gedichten, liedjes, moppen, spelletjes, prentenboeken

Melkproductie en melkproducten

Kinderen maken kaas van melk

 

 Kaas maken

 

Melkkoe

Mijn beessie is een koe

 

Melk

Soms gebeurt het nog wel eens dat een boer zijn koeien met de hand melkt. Maar meestal gebeurt het met een volautomatische robot. Die robot voert de koeien, ruimt de koeienpoep op, melkt en controleert de kwaliteit van de melk.

Als je wilt dat koeien veel melk geven, moet je ze goed te eten geven. Een melkkoe eet per dag wel 45 kilo voer: een mengsel van hooi, gras en graan, met daar doorheen mineralen en proteïnen, zoals soja. Op een warme dag drinkt een koe genoeg water om een badkuip te vullen.

Koeien geven alleen melk tijdens de zoogperiode, de eerste tijd na de geboorte van hun kalf. Als de koeien 15 tot 17 maanden oud zijn, worden ze voor het eerst bevrucht en krijgen ze een jong. Dat gebeurt daarna elk jaar, een jaar of zes lang. Een pasgeboren kalf mag een paar dagen drinken bij zijn moeder. Daarna groeit het op in een andere stal. Maar de moeder blijft nog 10 of 12 maanden melk geven, wel 35 liter per dag. En deze melk wordt door mensen gebruikt.

De vloer van de stal wordt goed schoongehouden om te zorgen dat de koeien niet door hun mest lopen. Daardoor zouden infecties zich kunnen verspreiden en zouden de koeien ziek worden. Op een moderne boerderij draait alles om het welzijn van de koeien. Een tevreden, rustige koe produceert tenslotte de beste melk. Daarom hoeven deze koeien niet in hun eigen stal te blijven. Ze lopen vrij rond en eten en drinken wanneer ze zelf willen. Ze wrijven hun lijf langs deze automatische borstel. Die verbetert hun bloedcirculatie en maakt hun vacht schoon.

Elke koe draagt een genummerde halsband. Die halsband zendt een signaal uit, dat voor elke koe anders is. Zo kan de computer die de melkmachine bestuurt, gegevens bewaren over de melkgewoonten van de koe en de kwaliteit van haar melk. Hier wordt niet meer op vaste tijden gemolken. De koeien bepalen zelf wanneer ze gemolken willen worden. Zoals wij aan onze blaas voelen dat we naar de WC moeten, krijgen de koeien het gevoel dat hun uier vol zit, dus gaan ze naar de melkruimte. De melkstal is zo ontworpen dat de koeien niet doodstil hoeven staan. Bovendien blijven ze in contact met de andere koeien, want uit onderzoek blijkt dat afzondering tot stress kan leiden. En dat is weer niet goed voor de melk.

De melkrobot maakt de uier schoon met een ontsmettingsmiddel en water. Dankzij de halsband weet de computer dat dit koe 328 is die nu gemolken wil worden. Een laser zoekt nu waar de vier spenen precies zijn. Die informatie gaat naar de computer, en die laat de melkrobot één voor één de tepelbekers plaatsen. Zodra de melkrobot merkt dat de tepelbekers geplaatst zijn, begint het melken. Elke tepelbeker doet het zuigen van een kalf na. De melk wordt gecontroleerd. Als de kwaliteit niet goed is, of als blijkt dat de koe een infectie heeft - bijvoorbeeld omdat de temperatuur van de melk te hoog is of omdat er bloedsporen in zitten - wordt de melk automatisch afgekeurd en wordt de koe ziek gemeld.

De uierborstels worden ontsmet en de melkrobot onthoudt hoeveel melk er uit elke speen kwam. Zo worden ze de volgende keer niet te veel of te weinig gemolken, want dat zou gezondheidsproblemen kunnen geven. Als de tepelbekers loslaten, ontsmet de robot de spenen. Zo, die is leeg! De goedgekeurde melk gaat via een container naar een enorme koeltank. Tussen de melkbeurten in wordt de container schoongespoeld. Om de melk vers te houden, wordt hij bewaard bij 3 graden Celsius. Dat is ongeveer de temperatuur van jullie koelkast.

Mijn beessie is een koe. Mijn beesie heeft een wit met zwarte vlekken op de wang. Ze is.., ze is even groot als mij. Ze heeft lange poten en ook een lange staart. Het is mijn lievelingsdier, omdat ze heel gek kan doen. En ze is heel groot en je kan haar heel goed aaien.

Mijn beesie is een koe.
Waarom geven koeien melk?
Dat kan ik je wel uitleggen: een koe geeft eigenlijk melk voor.., voor het kalfje. Maar wij hebben bedacht, dat wij die melk eigenlijk ook willen drinken, want dat vinden we heel erg lekker. Dus: blijven we de koe melken en daardoor blijft ze ook melk geven. En daardoor geeft ze heel veel melk. En dat blijft ze maar doordoen en die houden wij lekker voor onszelf.
Ja, en dan ga ik weer naar huis met Gurtje.
Okay, tot ziens!

 

De koe die zorgt voor jouw lekkere glaasje melk

In Nederland leven een heleboel koeien die melk geven. Dat kunnen wij weer lekker opdrinken! In dit clipje kom je van alles over ze te weten.

In Nederland leven anderhalf miljoen koeien die melk geven. Om melk te kunnen geven moet de koe ieder jaar een kalf krijgen. Een koe kan wel 40 tot 60 liter melk per dag produceren.Een gezonde koe heeft heldere glanzende ogen, een vochtige snuit en een zachte soepele huid. Koeien zorgen er zelf voor dat hun huid schoon blijft. Ze kunnen met hun tong grote delen van hun lichaam bereiken. Met de staart verjagen ze vliegen. Met de achterpoten kan worden gekrabd aan kop en hals. Koeien hebben een identificatie. Dat betekent dat de koe herkend kan worden aan bijvoorbeeld een oormerk, een halsband of een ketting met nummers. Dit is in veel landen verplicht in verband met ziektes die koeien kunnen hebben. Als die ziektes besmettelijk zijn dan kunnen ze ook worden overgebracht naar de mens als die het vlees eet. En zo kan de mens dus ook ziek worden.Koeien grazen 4 tot 9 uur per dag. Een koe in de wei eet per dag zo'n 80 kilo gras. Koeien slingeren hun lange tong om een plukje gras en duwen het tegen de snijtanden in de onderkaak. Met een korte beweging van de kop rukken ze het gras af.In de uiers wordt melk gemaakt. Daarvóór moet het gras eerst verteerd worden.Dat gebeurt in vier verschillende magen: de pens, de netmaag, de boekmaag en de lebmaag.Via de darmen worden alle belangrijke voedingsstoffen in het bloed opgenomen en door het lichaam gevoerd. Deze voedingsstoffen komen ook in de uier, waar de melk wordt gemaakt.